Sade Yaşam Tüyoları Yazılar

Şahmaran Neyi Anlatıyor? Bir Hikaye Üzerinden Duygusal Bir Yolculuk Kayseri’nin dar sokaklarında, sıcaktan bunalmış bir akşam, Şahmaran’ın neyi anlattığını düşündüm. O an bir şey oldu, bir duygunun içinde kaybolduğumu hissettim. Şahmaran’ın hikayesini ne kadar çok duyduğumuzu bilirim, ama o gün bir başka anlam kazandı. Hayatımın bir parçası oldu, tıpkı Kayseri’nin eski taşlarına kazınmış o eski kelimeler gibi. Bazen bir şeyin anlamı, sadece ne kadar yakın olduğumuza bağlıdır. Bir Akşam Yalnızlıkta Şahmaran’ı Düşünmek O akşam bir yürüyüş yapmak istedim. Kayseri’nin eski mahallesinde, taş sokakların, kuytu köşe başlarının, tarihi evlerin arasından geçerken, zihnimde birdenbire Şahmaran’ın hikayesi beliriverdi. Bu eski efsane, bana her…

İcma ve Kıyas Ne Demek? Kritik Kavramları Anlamak Bir gün, çayımı yudumlarken aklıma takıldı: İnsanlar bir konuyu tartışırken “bu işin cevabı kesin” diyebiliyor, ama neye dayanarak böyle söylüyorlar? İşte tam bu noktada, İslam hukukunun temel taşlarından olan icma ve kıyas kavramları devreye giriyor. Peki, bunlar ne demek ve neden hâlâ tartışılıyor? Gelin birlikte derinlemesine bakalım. İcma Nedir? İcma, Arapça kökenli bir kelime olarak “toplu görüş birliği” anlamına gelir. Fıkıh literatüründe ise, İslam alimlerinin bir dönemde ortaya çıkan hukuki bir konuda fikir birliğine varmasıdır. Buradaki kilit nokta, bu birliğin sadece sayısal çoğunlukla değil, nitelikli otoritelerin ortak kanaatiyle oluşmasıdır. – Tarihsel Kökeni:…

Kimlerle İstişare Edilir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Sabah kahvemi alıp bütçe planlamasına oturduğumda düşündüm: Hayatın her alanında seçimler yapıyoruz, kaynaklar kıt ve sonuçlar somut. İşte tam da bu noktada, “kimlerle istişare edilir?” sorusu ekonomik bakış açısıyla anlam kazanıyor. Karar verirken yalnızca kendi bilgimize değil, etrafımızdaki bireylerin, kurumların ve piyasa aktörlerinin görüşlerine de ihtiyaç duyarız. Ekonomi, işte bu etkileşimlerin ve tercihlerin bilimidir. Mikroekonomi Perspektifi: Bireysel Kararlar ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların karar mekanizmalarını inceler. Bir kişi veya şirket, kaynakları sınırlı olduğu için hangi seçimi yapacağını dikkatle tartar. İşte bu noktada istişare kritik bir araçtır. Fırsat Maliyeti: Bir kararın maliyeti,…

Giriş: Öğrenmenin Evrensel Yolculuğu Öğrenmek, yalnızca insan deneyiminin bir parçası değil; doğanın ve yaşamın kendisinden alınan dersleri anlamakla da ilgilidir. Maymunlar kaç yıldır dünyada sorusu, hem biyolojik bir merakı hem de pedagojik bir öğrenme fırsatını barındırır. Bu soruyu keşfetmek, öğrencilerin bilimsel bilgiye ulaşma süreçlerini, öğrenme stillerini ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirmek için ideal bir başlangıç noktasıdır. Bir sorunun cevabını aramak, aynı zamanda öğrenme sürecinin dönüştürücü gücünü deneyimlemektir. Maymunların Tarihçesi ve Evrimsel Süreç Maymunlar, primat ailesinin bir parçası olarak yaklaşık 25–30 milyon yıl önce ortaya çıkmıştır. Fosil kayıtları, erken primatların tropikal ormanlarda yaşadığını ve yavaş yavaş farklı türlere evrildiğini gösterir. Bu…

Tavşan Kaç Kilogramdır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış Günlük hayatın içinde, bazen çok basit bir soru bile toplumsal yapıyı ve onun ayrımcı unsurlarını gözler önüne serebilir. “Tavşan kaç kilogramdır?” diye sormak, kulağa sıradan bir soru gibi gelebilir, ancak bu basit soru, çok daha derin toplumsal anlamlar taşır. İstanbul’da yaşayan bir sivil toplum çalışanı olarak, sokakta, işyerimde veya toplu taşımada gördüğüm her sahne, aslında bu gibi soruların nasıl çok farklı insanlar üzerinde farklı etkiler yarattığını gösteriyor. Toplumsal Cinsiyet ve Tavşan Kaç Kilogramdır? Toplumsal cinsiyet, hayatımızdaki birçok alanda, hatta en basit sorularda bile kendini gösterir. Birçok kişi için…

Smaç Nasıl Basılır? Bir Hikâye Üzerinden Öğrenmek Her şey bir yaz akşamı, mahalledeki basketbol sahasında başlıyordu. Çocukken, ne kadar zor bir hareket olduğunu anlamazdım, ama her basketbolcu “smaç basmak” istediği anların hayalini kurar. O zamanlar, smaç basmak sadece bir beceri değil, aynı zamanda çevrendeki herkesin saygısını kazandığın, oyunun “kralı” olduğun anıydı. Şimdi, yıllar sonra basketbolun temel kavramlarına dair daha fazla bilgiye sahipken, “Smaç nasıl basılır?” sorusunu daha derinlemesine irdeleyebilirim. Ama hikayemi anlatmadan önce bir şey itiraf etmeliyim: Ben basketbolu sadece bir spor olarak değil, aynı zamanda bir veri seti gibi de görmekten hoşlanıyorum. Oyunun her anı, her sayı, her pas,…

İncirlik Üssü NATO Üssü Mü? Antropolojik Bir Mercek Dünya kültürlerini ve toplumsal yapıları incelerken, insan davranışları ve semboller aracılığıyla evrensel ve yerel dinamikleri anlamaya çalışırım. Türkiye’nin Adana ilinde yer alan İncirlik Üssü’ne ilk kez baktığımda, yalnızca stratejik bir askeri tesis görmedim; aynı zamanda kültürel etkileşimlerin, kimlik inşasının ve toplumsal ritüellerin kesişim noktası olarak da düşündüm. “İncirlik üssü NATO üssü mü?” sorusu, antropolojik açıdan ele alındığında yalnızca bir askeri statü sorgulamasından çok daha fazlasını ifade eder. Bu yazıda, üssün kültürel, sosyal ve ekonomik boyutlarını inceleyerek farklı kültürlerle empati kurma ve kültürel görelilik perspektifi geliştirme fırsatı sunacağım. Kültürel Görelilik ve Askeri Alanlar…

Karınca Duası Kaç Kere Okunur? Farklı Yaklaşımlar ve Yorumlar Giriş: Karınca Duası ve Dini İnançlar Konya’da yaşıyorum ve gündelik hayatımda sıkça karşılaştığım bir konu var: Karınca duası. Birçok kişi, karıncaların evinize girmesiyle ilgili bir sıkıntı yaşadığında, karınca duasını okumaya başlar. Ancak bu dua kaç kere okunmalı? Kimileri bir kere yeterli olduğunu söylerken, kimileri ise sayıyı artırarak daha fazla okumanın daha etkili olduğunu düşünür. Peki, doğru olan nedir? İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Bilimsel açıdan bakıldığında, karınca duasının kaç kere okunduğu konusunda belirli bir ‘doğa yasası’ yoktur. Bu tür ritüeller, daha çok inanç ve psikolojik etkilerle alakalıdır.” Ama içimdeki insan tarafı başka…

İçsel Bir Mercek: İnsan Olarak Sorgulama İnsan davranışlarının ardında neler yatar? Bu soru, bir dost sohbetinde, bir makale fikrinin doğuşunda veya günün herhangi bir anında zihnimde beliriverir. Psikolojiyi merak eden biri olarak, “Hz Peygamber İslam nedir?” sorusunu sadece tarihsel veya teolojik bir çerçevede değil; bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden ele almak istedim. Çünkü inanç, bireysel ve toplumsal düzeyde karmaşık süreçlerin kesiştiği bir fenomen. Bu yazıda, duygusal zekânın, sosyal etkileşimin ve zihinsel süreçlerin bu soruyla nasıl bir ilişki kurduğunu birlikte keşfedeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifiyle: İnanç ve Zihin Bilişsel psikoloji, insan zihninin bilgi işleme süreçlerini inceler. İnanç sistemleri de bu süreçlerin…

Annexation: Psikolojik Bir Mercekten İnsan Davranışını Anlamak Hayat boyunca sıkça duyduğumuz kelimeler vardır; “annexation” da bunlardan biri. Ben, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak, bu kavramın sadece siyaset veya hukukla sınırlı olmadığını fark ettim. Birinin ya da bir grubun bir başkasının alanını, kaynaklarını veya fikirlerini kendi kontrolüne alma davranışı, günlük ilişkilerimizde bile kendini gösterir. Peki psikolojik açıdan annexation ne anlama gelir? Bilişsel Perspektif: Zihnin Sınırları ve Hak Algısı Annexation, bilişsel psikoloji açısından değerlendirildiğinde, “sahiplenme” ve “kontrol” algılarıyla yakından ilişkilidir. İnsanlar, sınırları kendi lehine yorumlama eğilimindedir. Örneğin, meta-analiz çalışmaları, insanlar kendilerine ait olduğunu düşündükleri alanları diğerlerinden…